2000साल ! first year ऑफ a new millenium!इतका छान वाटला हा अनुभव! एका इसवीसनातून दुसऱ्या मध्ये प्रवेश! माझ्या साठी एक नवीन पर्वच सुरु झालं म्हटलं तर वावगे ठरणार नाही. कारण, हैदराबाद ची ६ महिन्यांची पोस्टिंग सोडली तर, आम्ही पुणे आणि देवळालीलाच जास्त होतो. त्यामुळे, लखनौला पोस्टिंग म्हणजे छान खबर होती.
लखनौला सगळ्यात पाहिलं जाणवलं ते म्हणजे, कडक उन्हाळा आणि कडक थंडी! उन्हाळा म्हणजे इतका की अंगाची लाही लाही होण म्हणजे काय ते कळत ! दिवसभर वातावरण तापलेलच आणि रात्री म्हणाल तर फारसा फरक नाही. नुसत्या पंख्याने भागात नाही,तिकडे सगळ्यांच्याकडे एसी आणि कूलर पाहिजेतच. पण आम्ही ह्या दोन्ही शिवाय काम चालवलं खर.
थंडी म्हणजे पुन्हा कहरच! डोळ्या समोर धुकं पहायची ही पहिलीच वेळ! एवढी थंडी आम्ही कधीच अनुभवली नव्हती! नाही म्हणायला श्रीनगरला २१ दिवस होतो तेंव्हा थोडी थंडी होती. आणि थंडीचा हा तडाखा आणि त्याचा मुकाबला करण्या साठी आमच्या कडे फक्त २ _३ हलके फुलके स्वेटर!त्यामुळे तडक मार्केट गाठलं! स्वेटर, शाली खरेदी साठी!
अरेहो, लखनऊ मध्ये फिरण्यासाठी वाहन काय? तर माणसाने चालवलेली सायकल रिक्षा! तीन चाकी.
पहिल्या वेळी जेंव्हा मी बसले, तेंव्हा मला फार गिल्टी वाटत होत की, काय ह्या माणसाला आपला बोझा वाहायला लावतोय.! संकोच वाटत होता, पण नंतर लक्षात आलं, की काही इलाज नाही ह्याला. आणि ते रिक्षा चालवणारे इतके गरीब असतात की, अंगावर फटके कपडे, किंवा कधी कधी तर नुसता पंचा गुंडाळलेला, पण रिक्षा ओढून गुजराण करणार. ३ _ ४ जुने shirt _pant मी स्वतः काही रिक्षा वाल्यांना दिले आहेत. पण कितीही केलं तरी पुरे थोडेच पडणार आपण ? असो, थोडी मनाची बोच कमी करण्याचे साधन! बाकी काय?
लखनौला 'अमिनाबाद' ह्या व्यापारी उलाढालीच्या परिसरात भरपूर दुकानं आहेत. छोटी छोटी दुकानं, पण कपड्यांनी गच्च भरलेली!चिकन वर्क म्हणू नका, इम्ब्रोयडरी म्हणू नका, हेंड प्रिंटेड म्हणू नका! सर्व प्रकारचा कपडा तिथे मिळतो. स्वस्तात स्वस्त, आणि म्हटलं तर महागात महाग!तुम्ही मागाल ती रेंज आणि मागाल ते कापड!इम्ब्रोयडरी करणाऱ्या लोकांची तर तिथे एक विशिष्ट वस्तीच आहे. तिथे छोट्या छोट्या गल्ल्या मध्ये दुकांनांच्या रांगा आहेत. पण इम्ब्रोयडरी बघितली तर डोळ्यांचे पारणे फिटेल अशी! कारागिरांचे हात चालत असतात, आणि सुंदर सुंदर रंगबिरंगी नक्षीकाम कापडावर अवतरत असते. हे पाहून अचंबित व्हायला होते.!
त्यामुळे, फक्त खिशात पैसे हवेत! मग खरेदीचा आनंद लुटणे कितीसे दूर? पण बार्गेनिंग केल्या शिवाय इथे खरेदी नाही. मला तर मोलभाव करायला फार आवडत. त्यामुळे खरेदीचा आनंद द्विगुणीत होतो, कारण प्रश्न हा नसतो की वस्तू कितीला घेतली, पण कळीचा मुद्दा हा असतो की किंमत सांगितली किती आणि कमी किती केले! ह्यातच खरी मजा!
तर, मी लखनौहून पुण्याला सुट्टीत यायचे, तेंव्हा मोठी काळी bag भरून ड्रेस मटेरीअल, साड्या आणायची. म्हणजे बिझिनेसचा उद्देश नव्हता, पण सगळ्यांना लखनौचा कपडा मिळावा तो पण ओरीजनल, हा उद्देश!मी बेंगलोरला पण सिल्क साड्या घेतल्या होत्या तिथल्या factory outlet मधून, आणि जम्मूला शाली घेतल्या होत्या!
लखनौ च्या आणखी गमती जमती पुढच्या वेळी! तोपर्यंत लखनौ च्या काही खास रेसिपीज!
दही भल्ले: १ वाटी उडीद डाळ, १ /२ वाटी मुगडाळ, एकत्र रात्रभर भिजवावे.(किंवा किमान ५ तास तरी ), नंतर बारीक वाटावे. कढईत तेल गरम करून छोटे वडे तळून घ्यावेत, आणि थोडा हिंग घातलेल्या कोमट पाण्यात ५ मिनिटे बुडवून ठेवावेत. गोड दही, मीठ, आणि साखर घालून तयार करावे. सर्व्ह करताना, वडे हलकेच पिळून प्लेट मध्ये ठेवावेत, त्यावर दही, जिरेपूड, चिंच चटणी , तिखट, हवे असल्यास चाट मसाला, आणि कोथिंबीर घालून द्यावे. हवे असल्यास प्लेट मध्ये कडक पुऱ्या पण ठेवाव्यात.
मुंगभजी चाट: १०० ग्रॅम मुगडाळ रात्री भिजत घालावी, नंतर वाटून मीठ घालून छोट्या भजी तळून घ्याव्यात. ४ ते ५ मिनिटे थंड पाण्यात बुडवून ठेवाव्यात. सर्व्ह करताना प्लेट मध्ये भजी ठेवून वरती चिंच चटणी घालून द्यावे.
मुगडाळ हलवा: २ वाट्या मुगडाळ रात्री भिजवावी, आणि सकाळी बारीक वाटावी. २ वाट्या तूप गरम करून डाळ मंद gas वर चांगली खरपूस भाजावी. १ वाटी तूप वेगळे ठेवून हळू हळू घालीत राहावे. २ वाट्या साखर आणि २ वाट्या पाणी उकळत ठेवावे. वरील डाळ भाजली की हे पाणी घालावे, आणि झाकून मंद gas वर हलवा नीट शिजू द्यावा. लागल्यास थोडे दूध किंवा पाणी घालावे. हलवा थंड किंवा गरम कसाही सर्व्ह करावा. ड्रायफ्रुट्स,वेलची पूड, केशर, वर्ख, आणखी तूप घालून द्यावे.
TIP: ही डाळ चांगली भाजावी लागते, हे लक्षात ठेवावे.
![]() |
| लखनौ रेल्वे स्टेशन |
लखनौला सगळ्यात पाहिलं जाणवलं ते म्हणजे, कडक उन्हाळा आणि कडक थंडी! उन्हाळा म्हणजे इतका की अंगाची लाही लाही होण म्हणजे काय ते कळत ! दिवसभर वातावरण तापलेलच आणि रात्री म्हणाल तर फारसा फरक नाही. नुसत्या पंख्याने भागात नाही,तिकडे सगळ्यांच्याकडे एसी आणि कूलर पाहिजेतच. पण आम्ही ह्या दोन्ही शिवाय काम चालवलं खर.
थंडी म्हणजे पुन्हा कहरच! डोळ्या समोर धुकं पहायची ही पहिलीच वेळ! एवढी थंडी आम्ही कधीच अनुभवली नव्हती! नाही म्हणायला श्रीनगरला २१ दिवस होतो तेंव्हा थोडी थंडी होती. आणि थंडीचा हा तडाखा आणि त्याचा मुकाबला करण्या साठी आमच्या कडे फक्त २ _३ हलके फुलके स्वेटर!त्यामुळे तडक मार्केट गाठलं! स्वेटर, शाली खरेदी साठी!
अरेहो, लखनऊ मध्ये फिरण्यासाठी वाहन काय? तर माणसाने चालवलेली सायकल रिक्षा! तीन चाकी.
पहिल्या वेळी जेंव्हा मी बसले, तेंव्हा मला फार गिल्टी वाटत होत की, काय ह्या माणसाला आपला बोझा वाहायला लावतोय.! संकोच वाटत होता, पण नंतर लक्षात आलं, की काही इलाज नाही ह्याला. आणि ते रिक्षा चालवणारे इतके गरीब असतात की, अंगावर फटके कपडे, किंवा कधी कधी तर नुसता पंचा गुंडाळलेला, पण रिक्षा ओढून गुजराण करणार. ३ _ ४ जुने shirt _pant मी स्वतः काही रिक्षा वाल्यांना दिले आहेत. पण कितीही केलं तरी पुरे थोडेच पडणार आपण ? असो, थोडी मनाची बोच कमी करण्याचे साधन! बाकी काय?
![]() |
| अमिनाबाद मार्केट |
![]() |
| चिकन वर्क |
तर, मी लखनौहून पुण्याला सुट्टीत यायचे, तेंव्हा मोठी काळी bag भरून ड्रेस मटेरीअल, साड्या आणायची. म्हणजे बिझिनेसचा उद्देश नव्हता, पण सगळ्यांना लखनौचा कपडा मिळावा तो पण ओरीजनल, हा उद्देश!मी बेंगलोरला पण सिल्क साड्या घेतल्या होत्या तिथल्या factory outlet मधून, आणि जम्मूला शाली घेतल्या होत्या!
लखनौ च्या आणखी गमती जमती पुढच्या वेळी! तोपर्यंत लखनौ च्या काही खास रेसिपीज!
दही भल्ले: १ वाटी उडीद डाळ, १ /२ वाटी मुगडाळ, एकत्र रात्रभर भिजवावे.(किंवा किमान ५ तास तरी ), नंतर बारीक वाटावे. कढईत तेल गरम करून छोटे वडे तळून घ्यावेत, आणि थोडा हिंग घातलेल्या कोमट पाण्यात ५ मिनिटे बुडवून ठेवावेत. गोड दही, मीठ, आणि साखर घालून तयार करावे. सर्व्ह करताना, वडे हलकेच पिळून प्लेट मध्ये ठेवावेत, त्यावर दही, जिरेपूड, चिंच चटणी , तिखट, हवे असल्यास चाट मसाला, आणि कोथिंबीर घालून द्यावे. हवे असल्यास प्लेट मध्ये कडक पुऱ्या पण ठेवाव्यात.
मुंगभजी चाट: १०० ग्रॅम मुगडाळ रात्री भिजत घालावी, नंतर वाटून मीठ घालून छोट्या भजी तळून घ्याव्यात. ४ ते ५ मिनिटे थंड पाण्यात बुडवून ठेवाव्यात. सर्व्ह करताना प्लेट मध्ये भजी ठेवून वरती चिंच चटणी घालून द्यावे.
मुगडाळ हलवा: २ वाट्या मुगडाळ रात्री भिजवावी, आणि सकाळी बारीक वाटावी. २ वाट्या तूप गरम करून डाळ मंद gas वर चांगली खरपूस भाजावी. १ वाटी तूप वेगळे ठेवून हळू हळू घालीत राहावे. २ वाट्या साखर आणि २ वाट्या पाणी उकळत ठेवावे. वरील डाळ भाजली की हे पाणी घालावे, आणि झाकून मंद gas वर हलवा नीट शिजू द्यावा. लागल्यास थोडे दूध किंवा पाणी घालावे. हलवा थंड किंवा गरम कसाही सर्व्ह करावा. ड्रायफ्रुट्स,वेलची पूड, केशर, वर्ख, आणखी तूप घालून द्यावे.
TIP: ही डाळ चांगली भाजावी लागते, हे लक्षात ठेवावे.





No comments:
Post a Comment